Denk Vooruit - Veelgestelde vragen

We leven in vrijheid en veiligheid. Maar er zijn bedreigingen die onze veiligheid in gevaar kunnen brengen. Op verschillende plekken in de wereld is het al onveilig. Ook dichtbij, denk aan de oorlog in Oekraïne. 

Andere landen proberen invloed uit te oefenen op ons land. Bijvoorbeeld via internet, door het verspreiden van nepnieuws. Maar ook door belangrijke systemen aan te vallen. Ze verzamelen op dit moment al informatie over onze stroomkabels, internetverbindingen en gasleidingen, zodat ze die kunnen beschadigen.

Ook bedreigingen door extreem weer komen vaker voor, zoals langdurige hitte, overstromingen en zware regenval. Door al deze gevaren kunnen we te maken krijgen met noodsituaties. Daarom is het belangrijk dat we ons goed voorbereiden. Juist nu. Niet omdat we bang zijn, maar om samen sterk te staan. 

De kans op een noodsituatie of betrokkenheid bij een oorlog wordt groter. Het is belangrijk dat iedereen zich voorbereidt op een noodsituatie. Om samen sterk te staan als het onverhoopt misgaat. Dit kan ongemakkelijk of overdreven voelen. Maar je ergens op voorbereiden betekent niet dat je bang moet zijn dat er iets gebeurt. Het geeft juist rust, overzicht en vertrouwen. Je zorgt voor jezelf en helpt je omgeving.

In een noodsituatie werken dingen voor langere tijd niet meer zoals we gewend zijn. Er is bijvoorbeeld dagenlang geen elektriciteit, water of internet. De verwarming valt uit, je kunt niet meer pinnen, bellen of belangrijke informatie ontvangen over wat er aan de hand is. Daarom is het belangrijk dat je in de eerste 72 uur voor jezelf en je gezin of huishouden kan zorgen.  

Bij een acute crisissituatie werken hulpdiensten en gemeenten samen om mensen die in directe nood zijn te helpen. Maar tijdens een grote ramp of crisis zijn alle hulpdiensten zwaarbelast en kunnen ze niet overal tegelijk zijn. Daarom is het belangrijk dat mensen voor zichzelf en elkaar kunnen zorgen.

In drie stappen kan jij je voorbereiden op een noodsituatie. Net als steeds meer mensen in Nederland die actie ondernemen. Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Het is wel belangrijk dat je nu begint. Wat jij vandaag doet, maakt ons morgen sterker. 

Stap 1: Maak een noodpakket 
Met een noodpakket ben je goed voorbereid om thuis de eerste 72 uur van een noodsituatie vol te houden. Veel spullen heb je waarschijnlijk al in huis: flessen water, houdbaar eten, een zaklamp met batterijen, een powerbank, een klein EHBO-setje, contant geld, een deken. Kijk goed naar je eigen situatie en wat jij zelf nog extra nodig hebt. Denk aan babyvoeding of medicijnen.   

Stap 2: Maak een noodplan 
Een noodsituatie komt vaak onverwachts. En het is moeilijk te voorspellen hoe de situatie verloopt. Daarom is het fijn als je vooraf duidelijke afspraken maakt met de mensen om je heen. Dat kan met een noodplan. Daarin schrijf je bijvoorbeeld op hoe je elkaar kan bereiken of ontmoeten en wie extra hulp nodig heeft.   

Stap 3: Praat met elkaar en help elkaar 
Door met elkaar te praten, hoor je hoe anderen ermee omgaan en kun je elkaar helpen. Misschien heeft iemand nog helemaal niet nagedacht over wat te doen en kun jij diegene op weg helpen. Of misschien weet jij niet waar je moet beginnen en helpt het als iemand meedenkt.   

In een noodsituatie kunnen dagelijkse voorzieningen niet meer beschikbaar zijn. Denk aan stroom, water en volle schappen in winkels.  

Uitval van dagelijkse voorzieningen kan meerdere oorzaken hebben. Bijvoorbeeld door overstromingen, natuurbranden, extreem weer, cyberaanvallen, spionage of sabotage.  

Je kunt je voorbereiden door bijvoorbeeld een noodpakket samen te stellen. Met een noodpakket ben je de eerste 72 uur na een ramp of noodsituaties goed voorbereid. Een noodpakket samenstellen is makkelijker dan je denkt. De meeste spullen heb je waarschijnlijk al in huis. 

Vanaf eind november en de weken erna valt bij iedereen in Nederland het boekje ‘Bereid je voor op een noodsituatie’ op de mat. Daarin lees je hoe je 72 uur veilig blijft bij noodsituaties zoals stroomstoringen, brand of overstroming. En dat begint vaak klein. Het boekje geeft praktische tips en helpt je om samen met je gezin of buren een plan te maken. Lees het boekje, praat erover met de mensen om je heen en doe mee. Want goed voorbereid zijn doen we samen.

Een noodsituatie komt vaak onverwachts. Het is fijn als je van tevoren afspraken maakt met de mensen om je heen. In een noodplan noteer je hoe je elkaar kunt bereiken, waar je elkaar ontmoet en wie hulp nodig heeft. 

Maak vooraf afspraken over waar jullie elkaar ontmoeten in een noodsituatie. Schrijf en noteer het adres in je noodplan. 

Heb je je noodplan gemaakt? Bespreek het dan met anderen. Bijvoorbeeld met je partner, kinderen, ouders of buren. Neem ook een foto of maak een kopie van je noodplan en geef deze aan de noodcontacten die je hebt ingevuld. Dit zijn personen waar je heen kan als er iets gebeurt. Bewaar het noodplan op een handige plek.

Gemeenten onderzoeken samen met veiligheidsregio's waar en hoe noodsteunpunten worden ingericht. Houd de website van je gemeente in de gaten voor actuele informatie.

Via NL-Alert, sociale media, de website www.zeelandveilig.nl, rampenzender Omroep Zeeland (radio/tv) en soms sirenes of luidsprekers bij acute dreiging.

Ben je benieuwd hoe NL-Alert werkt? Op de pagina leggen we het je uit.

Via gemeente- en veiligheidsregiokanalen (website, sociale media, tv). Bij stroomuitval via de calamiteitenzender. NL-Alert verwijst naar andere bronnen met actuele info.

Het gaat niet alleen om spullen die je in huis moet hebben. Door met elkaar te praten, hoor je hoe anderen ermee omgaan en kun je elkaar helpen. Vraag bijvoorbeeld aan anderen of zij al iets gedaan hebben of dat ze hulp nodig hebben bij de voorbereiding. Iedereen in Nederland ontvangt van de Rijksoverheid vóór half januari 2026 een informatieboekje in de bus: Bereid je voor op een noodsituatie. Dit informatieboekje kun je gebruiken om met anderen in gesprek te gaan en elkaar te helpen.

Praat geruststellend, zonder de realiteit te verzwijgen. Luister naar hun zorgen, hou het simpel en leg eenvoudig uit waarom voorbereiden belangrijk is. Speel of oefen op een speelse manier. Bijvoorbeeld: “Zullen we eens oefenen wat we doen als de stroom uitvalt?” En laat zien dat jij kalm blijft.

Zelfredzaamheid is belangrijk, ook bij incidenten of kortdurende crises. Mensen worden aangemoedigd om te bekijken wanneer ze hulp nodig hebben en afspraken te maken met familie, buren of kennissen voor situaties zoals stroomuitval, wateroverlast of uitval van telefoon/internet. 

Voor zelfstandig thuiswonenden die afhankelijk zijn van medische hulpmiddelen wordt onderzocht hoe zij toegang kunnen krijgen tot locaties met noodstroom bij langdurige stroomuitval, zoals we recent ook in Spanje hebben gezien.

Veelvoorkomende risico’s zijn overstromingen, natuurbranden, ongevallen met gevaarlijke stoffen, extreem weer, stroom- of digitale storingen en terrorisme. Meer over de risico's of gevaren in Zeeland lees je hier: Gevaren in Zeeland | Zeelandveilig 

Via NL-Alert, sociale media, de website www.zeelandveilig.nl, rampenzender Omroep Zeeland (radio/tv) en soms sirenes of luidsprekers bij acute dreiging.